Ο τηλεπικοινωνιακός κλάδος και ιδίως ο τομέας των δικτύων κινητής τηλεφωνίας δείχνει να βρίσκεται σε μία κρίσιμη καμπή, καθώς οι πάροχοι -ιδίως στην Ευρώπη- προσπαθούν να αξιοποιήσουν τα δίκτυα 5G, προετοιμαζόμενοι ταυτόχρονα για το 6G, ενώ παράλληλα βλέπουν το ΑΙ να έρχεται να αλλάξει τα μοντέλα λειτουργίας δημιουργώντας τόσο ευκαιρίες όσο και προκλήσεις.
Αυτό είναι από τα κεντρικά μηνύματα του φετινού MWC Barcelona, ενός εκ των σημαντικότερων «ραντεβού» της παγκόσμιας αγοράς ψηφιακών τεχνολογιών το οποίο κλείνει σήμερα τις πόρτες του στη Fira Gran Via, το τεράστιο εκθεσιακό κέντρο της Βαρκελώνης.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 6G δεν έκανε ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του ακόμη και στα περίπτερα κατασκευαστών όπως η Ericsson, η Huawei και η Nokia. Και αυτό γιατί ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τους παρόχους δεν είναι πως να έχουν το ταχύτερο δίκτυο. Αλλά πως θα καταφέρουν να μετατρέψουν το δίκτυο σε «έξυπνη» υποδομή που παράγει αξία. Και εκεί είναι που παίζει ρόλο η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία ήταν κυριολεκτικά παντού.
Το ανεκπλήρωτο στοίχημα του 5G SA
Στο συνεδριακό κομμάτι του MWC Barcelona ήταν -για μία ακόμη χρονιά- εμφανής η προσπάθεια να προωθηθεί η ανάπτυξη των δικτύων 5G SA (stand alone) στην Ευρώπη, η οποία δείχνει να έχει μείνει πίσω σε σχέση με την ανατολική Ασία. Το 5G SA προσφέρει δυνατότητες όπως το αποκαλούμενο network slicing και η εξαιρετικά χαμηλή απόκριση (latency) που δίνουν τη δυνατότητα για καινοτόμες υπηρεσίες και τη δημιουργία νέων πηγών εσόδων. Το διακύβευμα δεν είναι μικρό καθώς οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τη δυνητική προστιθέμενη αξία του 5G SA έως και στα 187 δισ. δολάρια μέχρι το 2030. Ωστόσο, οι πάροχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Και αυτό γιατί προσπαθούν να βρουν τις υπηρεσίες εκείνες που θα πείσουν τους πελάτες τους, ιδίως τους εταιρικούς, να πληρώσουν παραπάνω.
Το ΑΙ και τα αυτόνομα δίκτυα
Πρακτικά, αυτό που φάνηκε φέτος στην Βαρκελώνη είναι πως οι πάροχοι είναι σε μία κρίσιμη καμπή. Το λειτουργικό μοντέλο τους πρέπει να αλλάξει και η έμφαση πρέπει να μετατοπιστεί από τα δίκτυα στις υπηρεσίες, επιδιώκοντας, μάλιστα, να βρουν τις νέες πηγές εσόδων. Την ίδια στιγμή, όμως, η μεγάλη συζήτηση ήταν για τα αποκαλούμενα «αυτόνομα δίκτυα» (autonomous networks). Το δίκτυο δεν αρκεί πλέον να «αντιδρά» σε βλάβες. Πρέπει να προβλέπει συμφόρηση, αστοχίες και αυξημένη ζήτηση. Αυτό σημαίνει βαθύτερη ενσωμάτωση cloud, αξιοποίηση δεδομένων και ΑΙ που λειτουργεί οριζόντια. Γενικότερα, σε πολλά περίπτερα όπως, για παράδειγμα αυτό της Cisco, της Telekom αλλά και την Intracom Telecom είδαμε λύσεις agentic AI για με στόχο τον εντοπισμό και τη διόρθωση δυσλειτουργιών σε πραγματικό χρόνο.
Επιπλέον, οι πάροχοι βλέπουν μία ευκαιρία από την αξιοποίηση του ΑΙ στο ίδιο το δίκτυο με εφαρμογές όπως ο AI Call Assistant, που παρουσίασε η Telekom σε συνεργασία με την ElevenLabs. Ένας ψηφιακός βοηθός που ενσωματώνεται απευθείας στην κλήση, χωρίς εφαρμογή, προσφέροντας ζωντανή μετάφραση και σύνοψη.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: το ΑΙ εξελίσσεται σε «πραγματική υποδομή». Και το 6G, σύμφωνα με την Telekom, θα είναι AI-native από τον σχεδιασμό του, κάτι που αποτελεί θεμέλιο για αυτό που αποκαλείται Physical AI. Ή αν προτιμάτε τα «έξυπνα» ρομπότ που ήταν πολυάριθμα στις αίθουσες του MWC Barcelona και δείχνουν να περιμένουν την επόμενη γενιά δικτύων προκειμένου να «εκτοξευτεί» η χρήση τους.
Πότε θα δούμε το 6G
Για όσους αναρωτιούνται πότε θα δούμε το 6G, η απάντηση είναι πως θα χρειαστεί λίγη υπομονή τελικά. Τα σχετικά πρότυπα είναι ακόμη υπό διαμόρφωση και ενδεχομένως να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2028. Πρακτικά, τα περισσότερα στελέχη που συνομίλησε για αυτό το θέμα το CNN Greece, σημείωναν ότι το 2030 θα είναι η χρονιά που θα δούμε το πρώτο μεγάλο «κύμα» λανσαρίσματος δικτύων 6η γενιάς κινητής τηλεφωνίας. Τι ακριβώς θα προσφέρουν μοιάζει λίγο δύσκολο να το πει κανείς τη δεδομένη στιγμή με πολλούς εμπειρογνώμονες να είναι και αρκετά διστακτικοί δεδομένου ότι το 5G δεν πέτυχε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει. Κάτι που πολλοί περίμεναν δεδομένου ότι οι «ζυγές» γενιές (2G, 4G) είναι αυτές όπου έχουν σημειωθεί οι σημαντικότερες εξελίξεις.
Από την άλλη πλευρά, η προετοιμασία έχει ξεκινήσει. Και ενδεχομένως η Ευρώπη να έχει εκεί μία ευκαιρία να καταφέρει να μειώσει το τεχνολογικό χάσμα που έχει αρχίσει να δημιουργείται με άλλες περιοχές του πλανήτη και ιδίως τις ΗΠΑ και τις μεγάλες χώρες της ανατολικής Ασίας.
