Μετράει το φλερτ με chatbot τεχνητής νοημοσύνης ως απιστία; Τι απαντούν οι ειδικοί

Οι ρομαντικοί σύντροφοι τεχνητής νοημοσύνης – ψηφιακοί πράκτορες που μπορούν να ανταλλάσσουν μηνύματα, να μιλούν, να φλερτάρουν και είναι διαθέσιμοι ανά πάσα στιγμή – εξελίσσονται σε ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο.

Η ελκυστικότητά τους είναι εύκολο να εξηγηθεί. Οι ΑΙ σύντροφοι είναι πάντοτε διαθέσιμοι, προσαρμόζονται στις επιθυμίες του χρήστη και δημιουργούν την αίσθηση ότι κάποιος τον ακούει, τον επιθυμεί και τον κατανοεί, σε μια εποχή αυξανόμενης μοναξιάς και κοινωνικής απομόνωσης.

Επειδή έχουν σχεδιαστεί ώστε να ενθαρρύνουν τον συναισθηματικό δεσμό, οι χρήστες συχνά τους αποδίδουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Έρευνα δείχνει ότι το 21% των χρηστών προτιμά αυτή την εμπειρία της «απόλυτης αδελφής ψυχής» από την αλληλεπίδραση με έναν πραγματικό σύντροφο, αναφέρει το The Conversation.

Ο αριθμός των εφαρμογών ΑΙ συντρόφων αυξήθηκε κατά 700% από το 2022 έως το 2025. Μία από τις δημοφιλέστερες, η Character.AI, ανέφερε περίπου 20 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες τον μήνα το 2025.

Εδώ προκύπτει το εξής ερώτημα: όταν η σχέση με ένα chatbot αποκτά τέτοια οικειότητα, μπορεί να θεωρηθεί απιστία; Προκαταρκτική έρευνα στον Καναδά δείχνει ότι, για πολλούς, η απάντηση είναι θετική.

Συναισθηματική και σεξουαλική μετατόπιση

Η απιστία συνήθως ορίζεται ως παραβίαση της αποκλειστικότητας μιας σχέσης, όταν η σεξουαλική ή συναισθηματική επένδυση στρέφεται μακριά από τον βασικό σύντροφο.

Οι ρομαντικοί σύντροφοι ΑΙ, όμως, δεν λειτουργούν απλώς ως ψυχαγωγία ή σεξουαλικά εργαλεία. Κάποιοι τους χρησιμοποιούν για ερωτικά παιχνίδια ρόλων ή σεξουαλική εξερεύνηση, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο δεσμός εξελίσσεται σε «ραντεβού» ή ακόμη και σε συμβολικό αρραβώνα και γάμο.

Έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι τουλάχιστον ένας στους έξι ενήλικες έχει αλληλεπιδράσει έστω μία φορά με έναν ρομαντικό σύντροφο ΑΙ, ενώ περίπου το ένα τρίτο θα θεωρούσε απιστία τη χρήση μιας τέτοιας εφαρμογής από τον σύντροφό του. Σε άλλη μελέτη νέων ενηλίκων σε σταθερές σχέσεις, σχεδόν τα δύο τρίτα των τακτικών χρηστών δήλωσαν ότι θα ήθελαν ο πραγματικός τους σύντροφος να συμπεριφέρεται περισσότερο όπως ο ψηφιακός.

Πιο αρνητικές αντιδράσεις σε σχέση με άλλες σεξουαλικές τεχνολογίες

Ερευνητές ρώτησαν 1.815 ενήλικες στον Καναδά αν θα θεωρούσαν απιστία την εμπλοκή του συντρόφου τους με έναν ρομαντικό σύντροφο ΑΙ και τις συναισθηματικές αντιδράσεις που θα είχαν.

Περίπου οι μισοί χαρακτήρισαν τη χρήση τέτοιων εφαρμογών ως απιστία και τρεις στους τέσσερις δήλωσαν ότι θα αντιδρούσαν αρνητικά. Οι αντιδράσεις ήταν σχεδόν εξίσου αρνητικές με εκείνες απέναντι στη χρήση εφαρμογών γνωριμιών ή στη σεξουαλική αλληλεπίδραση μέσω web κάμερας, παρότι εκεί υπάρχει πραγματικός άνθρωπος ως τρίτο πρόσωπο.

Οι συμμετέχοντες αντιδρούσαν πιο αρνητικά στους ρομαντικούς συντρόφους ΑΙ από ό,τι σε άλλες σεξουαλικές τεχνολογίες, όπως η AI πορνογραφία ή τα σεξουαλικά βοηθήματα. Σχεδόν τα δύο τρίτα των χρηστών έκρυβαν, μάλιστα, τη χρήση από τον σύντροφό τους.

Πιο αρνητικές οι cis γυναίκες και η Γενιά Z

Οι cisgender γυναίκες είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες από τους cisgender άνδρες να θεωρήσουν τη χρήση ρομαντικού συντρόφου ΑΙ μορφή απιστίας, ενώ οι συμμετέχοντες από τη Γενιά Z έτειναν να αντιδρούν πιο αρνητικά από τους μεγαλύτερους σε ηλικία.

Αντίθετα, όσοι βρίσκονταν σε μη μονογαμικές σχέσεις είχαν περίπου τις μισές πιθανότητες, σε σύγκριση με άτομα σε σταθερές, μονογαμικές σχέσεις, να χαρακτηρίσουν τη χρήση ως απιστία.

Η ιδεολογία παίζει επίσης ρόλο. Ο κοινωνικός συντηρητισμός και η μεγαλύτερη θρησκευτικότητα συνδέθηκαν με αυστηρότερες κρίσεις, ενώ οι πολιτικά πιο δεξιοί συμμετέχοντες ήταν πιθανότερο να θεωρήσουν τη χρήση ρομαντικού συντρόφου ΑΙ παραβίαση των ορίων της σχέσης.

Εξερεύνηση ή προδοσία;

Οι ρομαντικοί σύντροφοι τεχνητής νοημοσύνης δεν φαίνεται να αντιμετωπίζονται ως ουδέτερα ψηφιακά εργαλεία. Μπορούν να αμφισβητήσουν τα όρια ενός ζευγαριού ακόμη και χωρίς τρίτο πρόσωπο.

Η σημασία τους δεν βρίσκεται μόνο σε όσα μπορούν να κάνουν, αλλά και σε όσα συμβολίζουν: μυστικότητα, συναισθηματική απομάκρυνση, σύγκριση με τον πραγματικό σύντροφο ή μετατόπιση της οικειότητας προς έναν ψηφιακό συνομιλητή.

Τόσο για τους θεραπευτές όσο και για τα ζευγάρια, το βασικό ερώτημα δεν είναι απλώς αν η χρήση ενός ρομαντικού chatbot «μετρά» ως απιστία. Σημασία έχει πώς αναπτύσσεται η σχέση, αν η χρήση αποκαλύπτεται, ποιες ανάγκες καλύπτει και πώς την ερμηνεύουν οι δύο σύντροφοι.

Ιδιαίτερα σημαντική εδώ είναι η διάκριση ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη μυστικότητα. Κάποιοι μπορεί να βλέπουν τις εφαρμογές ως συναισθηματική υποστήριξη, αυτοέκφραση ή ιδιωτική σεξουαλική εξερεύνηση. Ο σύντροφός τους, όμως, μπορεί να βιώνει την ίδια συμπεριφορά ως απομάκρυνση ή προδοσία.

Οι ανησυχίες εντείνονται όταν η χρήση αποκρύπτεται ή όταν το chatbot αρχίζει να αντικαθιστά την επικοινωνία και την επίλυση συγκρούσεων στο ζευγάρι. Τότε η ψηφιακή σχέση μπορεί να αναδιαμορφώσει την πραγματική με τρόπους που γίνονται αντιληπτοί ως παραβίαση ορίων.

Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Δεν είναι σαφές πώς εξελίσσεται μακροπρόθεσμα η χρήση ενός ρομαντικού συντρόφου ΑΙ μέσα σε πραγματικές σχέσεις. Η έρευνα δεν έχει ακόμη προσδιορίσει πώς αυτές οι εφαρμογές επηρεάζουν την ικανοποίηση και τη συναισθηματική οικειότητα ούτε ποιες συγκρούσεις ή ανικανοποίητες ανάγκες ωθούν τους ανθρώπους να στραφούν σε αυτές.

Καθώς η οικειότητα μέσω τεχνητής νοημοσύνης γίνεται ολοένα πιο ορατή, η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα είναι κρίσιμη για να κατανοήσουμε πώς μεταμορφώνονται οι ερωτικές σχέσεις σε μια όλο και πιο ψηφιακή κοινωνία.